Madre…..nuku.
El próximo miércoles 26 de febrero de 2014, a las 18 horas, en el Auditorio Central del Centro En todo el mundo de Estudios Superiores en Comunicación para América Latina (Ciespal), situado en Av. Diego de Almagro N32 -133 y Andrade Marín, se presentará el monólogo que se titula «Mama Tránsito Amaguaña Pushak Warmi-Cabecilla», interpretado por la actriz y gestora cultural Sara Utreras.
La Coordinación de Saberes Ancestrales de la Secretaría de Educación Superior, Ciencia, Tecnología y también Innovación organiza este acontecimiento para conmemorar el Día En todo el mundo de la Lengua Materna, que desde el año 2000 se festeja cada 21 de febrero, con el propósito de fomentar la variedad lingüística y cultural y el multilingüismo.
Ejemplos de expresiones en kichwa
- Añanku: ant.
- Apamuna: tráelo.
- Asina: ríete.
- Bacha: tiempo.
- Chari: fría.
- Churi: hijo.
- Khuyana: querer.
- Kushma: bolsa.
- Mamá: madre.
- Ñaupana: seguir.
- Akankem: turismo.
- apachich: abuelo.
- Esékmatai: manta.
- Japimiuk: escoba.
- Jempe: colibrí.
- Katip: ratón.
- Kinkiapatin: azul claro.
- Pinchuchink: gorrión.
- Pirish: periquito.
- Púshu: café.
Requisitos para emigrar a los USA
Si está pensando en emigrar a los USA, es esencial saber los requisitos precisos para llevarlo a cabo legalmente.
La mayor parte de la gente que desean inmigrar a los USA precisan una visa. El género de visado va a depender de las causas de tu emigración, como trabajo, estudio o reunificación familiar. Es esencial que sepa que el desarrollo de visa puede ser largo y difícil.
Diccionario: PALABRAS SHUAR
- Áak: Rancho
- Aákiam: Bagre blanco
- Aápaj: Vegetales silvestres
- Aarta : Redacta
- Áchu: Palmera – morete
- Achuar: Achuar
- Aents: Persona
- Aeoai: Hoja tierna de yuca
- Aepa: el que está acostado
- Aintiuk: 4
- Ajankearma: Plato
- Ajéj: Ajijiebre
- Ajekea: realizar ahogar
- Aka -írunui: vermes
- Aka: Verme
- Akankem: Carro
- Akankemanch: Carro
- Akanketai: Pelota
- Akáru: Escopeta tixagbru )
- Amamuk: Cuenco
- Amich: Jumbunde
- Ampákai: Palmera
- Amp: Planta silvestre
- Ampush: Búho
- Amúchat: Mil
- Antuash: nombre de persona
- Apachich: Abuelo
- Pareja: Papá
- Arempramu: Plato
- Atash núa: Pollo
- Awá: Awá
- Awajint: Aventador
- Awam: Palmera
- Awánkem: Collar
- Áyum: Gallo
- Chachi: Chachi
- Chai nupe: Leva
- Chanking : Canasta Shuar
- Chankin: changuita pequeña
- Chiki: Zanahoria Shuar
- Chikíchik: Uno
- (Chimpi: Stand grande tixagb_14)
- Chinkími: Palma árbol
- Chirishri: Yerba luisa
- Chiú: Fruta silvestre
- Chiwia: Trompetista a
- Chúkchu: Medicina clásica
- Chuú: Choronco
- Cofán: Cofán
- Éep: Verdura silvestre
- Ekemaku: el que fuego encendido
- Entsa: Agua-río
- Esékmatai: Manta
- Ete-írunui: avispas
- Ete: Avispa
- Etsa : Sol
- Etsenrutai: Gorra
- Ewéj: Cinco
- Ewetainawe: Zapato
- Hutixag_14 : Huao
- Ii: Nosotros
- tixag_14) Iimiatai: Espéculo
- Ijiakra: el que rompió
- Íjiu: Palmera
- Imia : Garza
- Inchi: Camote
- Iniak: Sachi
- Ipiak: Annatto
- Irumatai: Tiara
- Itio: Taparrabos, traje de hombre Shuar
- Jákea: ahogarse
- Jakuru: roto
- Jápa: Ciervo
- Japimiuk: Escoba
- Jéa: Casa
- Jeéncham: Murciélago
- Jempe: Colibrí (tixagb_1_14)
) Jímia: Ají
- Jimiar: 2
- Jínkiai-írunui: pepas
- ) )
- Kaáp: Volar
- Kama: Comején
- Kaná kaér : Prima
- Kaná umar: Primo
- Kánu: Canoa
- ) Kapáku: Colorado
- Kapántaku: Tomate
- Káshai: Guanta_14
- ) )
- Katíp: Ratón
- Kawá: Loro
- Kay Ice
- kea: ignite
- Kénke: Yours
- Kichwa: Kichwa
- Kijin ju tai: Carretilla
- Kinkia: Azul Marino
- Kinkiapatin: Celeste
- Kitiar: Guitarra
- Kuarash: Palmera
- Kuirach: Bebé
- Kuk: Cerdo
- Kukuch: Naranjilla
- Kumpá: Bagre
- Kunamp: Ardilla
- Kunapip: Fruto silvestre
- Kunchaí: Copal
- Kunkuk : Unguragua
- Kuntsu: Sardina
- Kuraip: Sapo
- Kuru: Puercoespín
- Kusea: Corvina
- Kushib: Badger_1
)
- Kuúnt: Cacao silvestre
- Kutan: Taburete
- Kuúnt: Palmera
- kuyúa: seco
- Machit: Machete
- Maikiua: Guanto
- Mama: Yuca
- Manchi : Crick et
- Marunch: Camarón
- Mashu: Pavón
- Másu: Barbasco Verde
- Máya: Zanahoria Shuar
- Mexagb_14
- Menaint: Tres
- Micha-tsu: Antídoto para el reumatismo
- Michik: Gato
- Mukusa aents: Afroamericano
- Mukúsatka: Plomo
- Munchi: Granadilla
- Munchinchi: Maracuyá
- Mutsumshik: Sost
- Mutsumunts: frutos del bosque
- Mutis: Cazuela de barro tixag (b_14) tixag_14) Múuka-ijiakin: Puzzles
- Muuka-tsuemtikin: Tocado de lana
- Muwa-ewekamin: Carro
- Naam: Maní salvaje
- Naatip : Copa
- Naék timiu: Escalada Barbasco
- Naí -nijiatai: Pincel
- Na ikim: Arena
- Náka: En exactamente la misma dirección
- Naki-muwa: Zebra
- Namúk: Calabacín
- Nánam: Avión
- Nanki : Lanza
- Nantu: Luna
- Narank: Naranja
- Natem: Ayahuasca
- Nawantur: Hija
- Náwe: Diez
- Nawenam-ewetai: Calcetines
- Nuá: la única
- Núa: mujer
- Nukuchich: Abuela
- Nukúr: Mamá
- ) Nunká: abajo
- Nunka: Tierra
- Paápu: pavo
- Paát: caña de azúcar
- Painkipinink: Plato
- Paká: pelado
- Páka: chato
- Paki: Sajino
- Pama: Tapir
- Papachinia: Patata
- Papank: Balsa
- Patake: Mango
- Pátu: Pato
- Patchuch: Pato
- Pénkeráiti: ok
- Penumat: Bufanda
- Pinchuchink: Gorrión
- Pinink: Plato
- Pinkiui: Flauta
- Piripri: Medicina alternativa
- Pirish: Perico
- Pítiu: Fruta silvestre
- Pitsa: Pavo negro ra
- ) Pítsumak: Biquini
- Pitsumprak: Pantalón
- Púju: Blanco
- Pushi: Camisa
- Púshu: Cobrizo
- Remu: Árbol
- Salsea: Arete
- Sampáp: Medicina clásica (ti xagb_14)
- Sánku-iniaí: Hoja de cargante tierna
- Sanku: Cargante
- Santania: Huamboya
- Sawa: Conejo
- Secoya: Secoya
- Sit: Cinta
- Sepur : Mono gris
- Sesa: Medicina clásica
- Sésenk: Escarabajo negro
- Shacham: Carachama
- Shakap: Cinturón con semillas
- Shanashnia : Cuervo
- Shiampach: Pollito
- Shuinia: Uv illa
- Shushui: Armadillo
- Siona: Siona
- Suich: Tile
- Suimpatu: Goose
- Supinim: Wild Fruit
- Súsu-awatai: Shaver
- Susu: Barba
- Taarach: Traje femenino
- Taink: Remillo
- Tampur: Tambor (tixagb) _14)
- ) Tatásham: Pájaro carpintero
- Tawasap: Corona
- Tayu: Pájaro de gruta
- Temash: Peine
- Tepa : acostado
- Terent: Palma Silvestre
- Tete: Mosquito
- Timiu: Basbasco
- Tintiuk: Tagua
- Tirank: Nieto o nieta
- Tsama: Maduro
- Tsánk: Tabaco
- Tsatsa: Tamiz
- Tsawan: Día
- Tseas: Veneno
- Tsenket : Siete
- Tsere: Chichico
- Tsukanka: Tucán
- Tsuntsu: Caracol
- Tuish: Catarnica
- Tujuch push Poncho
- Tujúch waáka: Oveja
- Tujuch: Abrigo
- Tumank: Arco de cuerda
- Tunchitunch: Salvaje Vegetal
- Tuntiak: Arcoíris
- Uchir: Hijo
- Ujúk: Seis
- Ujúkam: Mono
- Ukujtiurma: Plato
- Ukuyúa: llevar a cabo secar
- Umar: Hermano
- Ump: Bodoquera
- Unt: Grande/viejo
- ) Úrik: Cangrejo
- ) ) Usúmtai: Ocho
- Utújmiatai-dad: Papel del váter
- Uumpir: bodoquera
- Uunt yawá: tigre
- Uwí: chonta
- ) Uyush: mono perezoso
- Waa: perdiz
- Waáka aishmank: Toro
- Waáka núa: Vaca
- Wakán: Espíritu
- Wampuch: Renacuajo
tixagb_1) tixag_14) wankesh-írunui: frankolinas
- Wapai: papaya (tixag b_14)
- Wapik nijiatai: jabón
- Wapúk tsarur: sardinas
- Wápik: mono negro (1tixag_4) )
- tixag_14) Washím: Cien
- Week-írunui : hormigas
- Semana: Hormiga
- Wésham: Trompo
- Wichin: Mono gris
- Yáa: Estrela
- Yakatai: Pinturas
- Yákum: Mono
- Yámaram: Joven
- Yampuna: Papagayo
- Yantána: Ocelote
- Yántria: Medicina clásica
- Yawá: Perro
- Yuar: Cuñada
- Yukunt: Plato
- )
- Yúmi: Lluvia
- Yumúnk: Limón
- Yunkits: Guatusa
- Yunkumtaku: Amarillento
- Yuránkim: Nube
- Yutuí: Conga
- Yuwí 4tixag_1) Squash tixagb_12)
)
)
(ti xag_14) Jacha: Hacha
(tixa g_14) Káyuk: Guatusa
)
)
)
(tix ag_14) Nusé paat: caña dulce pequeña
) )
4) Pantam: Plátano verde
tixag_14) Pinchu: Halcón
tixag_14) Púshutka (: cobrizo claro) ) tixagb_14)
)
)
)
(tixag_14:) Wampishuk: Mariposa
)
tixag_14) Yarúsh: Ocho
) ) Yawá-írunui: perros